Một số lưu ý các bậc cha mẹ nên biết khi cho trẻ ăn chay

Từ xưa đến nay, việc ăn chay không còn xa lạ gì đối với mọi người. Nhiều hộ gia đình thường ăn chay vào những mùng 1,14,15,30. Bên cạnh đó cũng có nhiều người ăn chay trường (ăn trong một thời gian dài và thường xuyên). Việc ăn chay đối với người lớn là một chuyện hết sức bình thường. Tuy nhiên ở trẻ em thì việc ăn chay cần phải chú ý hơn. Khi mà cả nhà đều ăn chay nhưng lại có trẻ nhỏ thì việc phải nấu hai kiểu chay và mặn, nó khá phức tạp và mệt mỏi. Nhưng nếu cho trẻ ăn chay thì lại sợ không đủ chất dinh dưỡng. Đây là vấn đề mà khá nhiều cha mẹ quan tâm đến. Tuy nhiên, các bạn đừng lo, nếu ăn chay hợp lý thì vẫn mang lại đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ.

Ăn chay là gì?

Ăn chay còn được gọi là ăn lạt hay trai giới. Đây là một chế độ ăn uống loại bỏ hết những thực phẩm từ động vật. Nói chính xác là các loại thịt như thịt đỏ, thịt gia cầm, hải sản, côn trùng,… Người ăn theo chế độ này thường chỉ ăn những thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật. Như trái cây, rau quả, ngũ cốc, các loại hạt,… Ngoài ra, vẫn có các trường phái ăn chay ăn các sản phẩm từ trứng, sữa, hoặc mật ong, bơ,…

Trẻ ăn chay có thể giúp phòng ngừa nhiều bệnh tật
Trẻ ăn chay có thể giúp phòng ngừa nhiều bệnh tật

Ở Việt Nam, việc cho trẻ ăn chay không phải là điều gì đó quá mới mẻ. Nhất là với các gia đình có thói quen ăn chay trường. Thực tế là chế độ ăn này đã được chứng minh có nhiều ích lợi đối với cơ thể, kể cả trẻ nhỏ. Thế nhưng nhiều bà mẹ vẫn lo lắng về chuyện thiếu vắng đạm trong mỗi bữa ăn có ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển của bé. Đừng quá lo lắng vì một chế độ ăn chay hợp lý sẽ cung cấp đầy đủ dưỡng chất thiết yếu cho con bạn. Điểm cốt yếu trong vấn đề này là bạn phải biết cách xây dựng chế độ ăn cho con. Theo dõi việc ăn uống của bé để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.

Các lợi ích mà ăn chay mang lại cho trẻ

Nói đến ăn chay, chắc rằng bạn sẽ nghĩ ngay đến những người luôn nói không với thịt. Họ từ bỏ những miếng thịt thơm ngon chỉ để làm bạn với “bộ tứ” rau – củ – quả – nấm. Có thể thấy rõ rằng trong thực đơn hằng ngày của họ hoàn toàn vắng bóng yếu tố đạm hay protein. Trong khi đó, protein là chất cơ bản để kiến tạo cơ thể, chiếm đến 18% thể trọng. Đây là thành phần chủ yếu trong nhu cầu ăn uống của con người. Đa số đạm lại đến từ các loại thịt, nhất là các loại thịt đỏ. Đọc đến đây, bạn đừng hoang mang từ bỏ ý định cho trẻ ăn chay nhé. Bởi vì sau đây là những lợi ích của việc ăn chay:

Ngăn ngừa các chứng táo bón ở trẻ

Thực tế là đạm không chỉ có ở thịt, cá, trứng, sữa. Bởi vì một số loại hạt, quả cũng như trái cây vẫn rất giàu protein không kém. Bên cạnh đó, chúng còn cung cấp nhiều chất xơ giúp ngăn ngừa chứng táo bón ở trẻ hiệu quả. Ngoài ra, chúng còn có thêm chất chống oxy hóa bảo vệ các tế bào cùng các vitamin. Và nhiều khoáng chất cho trẻ phát triển toàn diện.

Hạn chế chất béo và bổ sung nhiều vitamin

Trẻ ăn chay sẽ tránh được tối đa việc dung nạp các chất béo. Nhất là chất béo bão hòa, cholesterol. Đây là những chất mà trẻ đang lớn chẳng mấy cần đến. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra cho trẻ ăn chay sẽ nhận được nhiều chất dinh dưỡng. Đặc biệt là vitamin B1 (thiamin), folate (acid folic), vitamin C, carotene và vitamin E so với người không theo chế độ ăn này.

Trẻ ăn chay giúp hạn chế mắc bệnh

Ăn chay giúp bé ngăn ngừa được các bệnh lý như ung thư, tăng huyết áp, béo phì ở trẻ. Thực tế tỷ lệ những người mắc các bệnh trên sẽ cao hơn ở người không ăn chay. Ngoài những lợi ích trên, trẻ ăn chay sẽ phát triển cân đối hơn. Trẻ sẽ khỏe hơn và thậm chí sống thọ hơn. Đối với trẻ vị thành niên, việc ăn chay còn có tác dụng làm giảm tình trạng mụn trứng cá. Nếu bạn tập cho con ăn chay từ nhỏ, trẻ sẽ hình thành những thói quen ăn uống tốt hơn trong tương lai.

Những hạn chế trong việc cho trẻ ăn chay

Chế độ ăn chay bị giới hạn về nguyên liệu thực phẩm, kém đa dạng, phong phú hơn so với chế độ ăn thông thường. Các loại thực phẩm nguồn gốc thực vật cung cấp chất đạm có giá trị sinh học không cao. Và có hàm lượng sắt, kẽm cũng thấp hơn thực phẩm nguồn gốc động vật. Để “tạo hình” và nhái hương vị của các món chay “giả mặn” từ họ đậu giả làm thịt, tôm cá, gia cầm… Quá trình chế biến thường bổ sung các chất phụ gia thực phẩm. Chúng có nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng, chưa được kiểm định thường nguy hại cho sức khỏe.

Cha mẹ nên thường xuyên thay đổi thực đơn để cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho trẻ
Cha mẹ nên thường xuyên thay đổi thực đơn để cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho trẻ

Do đó nếu không biết cách, ăn chay với thành phần nguyên liệu đơn điệu. Thực đơn các món ăn sẽ nghèo nàn, thiên lệch các nhóm thực phẩm giàu đạm- đường bột – béo hoặc cách chế biến không phù hợp sẽ không thụ hưởng các lợi ích nêu trên mà còn làm tăng các nguy cơ sức khỏe do thiếu dưỡng chất như thiếu đạm, thiếu sắt, kẽm, vitamin B12… Hoặc gây rối loạn chuyển hóa đường, béo, thừa cân/ béo phì.

Các chế độ cho trẻ ăn chay

Việc trả lời câu hỏi này sẽ giúp bạn xác định được mình là người ăn chay theo kiểu nào và sẽ có phương án lựa chọn thực phẩm phù hợp nhất với chế độ ăn của bé. Thực tế là có hơn một kiểu ăn chay mà có thể bạn chưa biết đấy, gồm:

– Kiểu ăn chay Lacto – ovo: Những người này ăn sữa và trứng, nhưng không ăn thịt và thịt gia cầm.

– Kiểu ăn chay Lacto: Những người theo kiểu ăn chay này có thể dùng sữa, trứng, cá nhưng không ăn thịt và thịt gia cầm.

– Kiểu ăn thuần chay: Đây là những người không ăn cả sữa, trứng, thịt, thịt gia cầm và cá.

Đến đây thì chắc hẳn rằng bạn đã xác định được chế độ ăn chay của mình thuộc kiểu nào rồi đúng không. Một số loại thực phẩm chay cho trẻ ăn được gợi ý có thể dùng là: rau xanh, trái cây, ngũ cốc, nấm, các loại đậu (đậu nành, đậu Hà Lan và các loại đậu khác).

Để đảm bảo việc trẻ nhận đủ protein trong ngày cần làm như sau

Bạn đã biết việc cho trẻ ăn chay sẽ nhận được những lợi ích gì nhưng vẫn chưa chắc chắn lắm để quyết định có nên cho con ăn chay hay không. Đừng lo, Hello Bacsi giúp bạn gỡ nút thắt cho khúc mắc này. Tiến sĩ Reshma Sha, bác sĩ nhi khoa và đồng thời là giảng viên lâm sàng liên kết tại Đại học Y khoa Stanford (Hoa Kỳ) cho biết: Một chế độ ăn đa dạng và đủ calo có thể dễ dàng đáp ứng nhu cầu về protein của trẻ đang phát triển. Vị tiến sĩ này cũng nhấn mạnh thêm các loại đậu, hạt, quả hạch và ngũ cốc nguyên hạt không chỉ là nguồn cung cấp đạm tuyệt vời mà còn là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào.

Vậy trẻ cần bao nhiêu đạm là đủ? Theo như hướng dẫn của Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Hoa Kỳ), nhu cầu về protein cho trẻ mỗi ngày cụ thể như sau:

– Bé từ 1 đến 3 tuổi nên được cung cấp 13g

– Từ 4 đến 8 tuổi: cần 19g

– Từ 9 đến 13 tuổi: 34g

– Trẻ vị thành niên: cần khoảng từ 46 đến 52g.

Bạn có biết một chén đậu đen sẽ cung cấp khoảng 14g protein. Trong khi đó một gói bột yến mạch nấu chín sẽ cung cấp cho trẻ khoảng 6g protein. Một khẩu phần bơ đậu phộng cho bé có đến 7g protein.

Đảm bảo việc cân bằng giữa các chất dinh dưỡng

Việc cân bằng dinh dưỡng trong ăn chay là rất khó

Dù rằng thực phẩm chay cung cấp đa dạng các loại vitamin cũng như khoáng chất cần thiết nhưng chỉ có một số loại có chứa đầy đủ những dưỡng chất thiết yếu. Ngoài ra, không phải bữa ăn nào bạn hay bé cũng ăn đủ những loại thực phẩm đó. Vì vậy, việc nhất thiết là cần phải xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý khi cho trẻ ăn chay. Xây dựng bằng việc bổ sung thêm các dưỡng chất bị thiếu hụt.

Ăn chay đúng cách có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe
Ăn chay đúng cách có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe

Viện Nhi khoa Hoa Kỳ đồng ý rằng: “Trẻ em có thể được nuôi dưỡng tốt bởi chế độ ăn chay”. Tuy nhiên, họ cũng lưu ý rằng: “Việc cân bằng dinh dưỡng rất khó đạt được nếu các sản phẩm sữa và trứng bị loại bỏ hoàn toàn khỏi khẩu phần ăn” và khuyến khích các bậc cha mẹ nên theo dõi cẩn thận và lên kế hoạch cho chế độ ăn của trẻ.

Tiến sĩ Sha cũng cho biết thêm rằng sự thiếu hụt dinh dưỡng có thể xảy ra ở trẻ em, đặc biệt là với các trẻ nhỏ được nuôi theo chế độ ăn chay cần phải chú ý bổ sung thêm vitamin B12 hay cobalamin. Loại vitamin này gần như chỉ có ở trong thực phẩm có nguồn gốc từ động vật. Vitamin B12 rất cần thiết trong việc bảo vệ hệ thống thần kinh và tạo ra vật liệu di truyền của cơ thể (DNA).

Bổ sung thêm sắt và kẽm

Sắt là một nguyên tốt vi lượng cần được lưu ý bổ sung hơn cả. Trong các loại thực vật rau, củ, quả vẫn có chứa sắt. Nhưng sắt từ những loại thực phẩm này lại khó hấp thu vào cơ thể hơn nguồn sắt từ động vật. Do đó, trẻ ăn chay thường ít nhiều có nguy cơ thiếu hụt sắt. Một bí quyết nhỏ giúp tăng khả năng hấp thu sắt vào cơ thể là các mẹ có thể cho con dùng thêm vitamin C hoặc nước ép cam, chanh, dâu…

Có nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, chúng lại có một nhược điểm là cung cấp khá ít năng lượng cho cơ thể. Trong khi đó, trẻ em thường năng vận động, chơi đùa nên cần phải cung cấp đủ năng lượng cho hoạt động thường ngày của bé. Bên cạnh sắt thì mẹ cũng cần bổ sung kẽm nếu có ý định cho trẻ ăn chay. Bởi vì kẽm cũng có nhiều trong thịt và vô cùng cần cho hệ miễn dịch non yếu của trẻ.

Cách tốt nhất để có được những dưỡng chất thiết yếu kể trên mà không phải ăn thịt là sử dụng các loại vitamin tổng hợp cho bé. Nhưng hãy nhớ rằng, điều quan trọng là nên tham khảo ý kiến của bác sĩ nhi khoa khi muốn cho trẻ dùng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào. Cho trẻ ăn chay hay ăn thịt gì thì điều cần thiết nhất mà các mẹ nên làm là hãy quan tâm đến chế độ ăn và dinh dưỡng của con mình nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.